BLOG Pensioen 3-daagse – 2 tm 4 november

  1. Home
  2. Algemeen
  3. BLOG Pensioen 3-daagse – 2 tm 4 november

Pensioen 3-daagse – Blog door Jeroen Kanis

Pensioen D-day

2022 is het laatste jaar voordat ons pensioenstelsel drastisch gaat wijzigen.

We hebben gemerkt dat de pensioenbewustheid onder de gemiddelde Nederlander nog steeds erg laag is. Dat is iets wat wij willen veranderen. Dat is iets waar ik me persoonlijk voor inzet.

Ik heb zoiets gehoord, maar ik ben veilig want ik heb een gegarandeerd pensioen

Invaren – PFZW blog. Laten we eens kijken wat Peter Borgdorff, directeur van een van de grotere pensioenfondsen in Nederland, daar in 2013 al over schreef. Toen fictie, nu realiteit.

In 10 jaar tijd is een transitie naar een ‘losser’ stelsel, met hogere pensioenbeloftes, maar zonder pensioengaranties, namelijk wel mogelijk.

Dit artikel is niet om een oordeel te vellen over het onderwerp ‘invaren’. Mijn artikel is puur om u erop te wijzen hoe belangrijk het voor u is om uzelf in het onderwerp ‘pensioen’ te verdiepen.

De relatie tussen verbeterde technologie en advies

Waarom het verder belangrijk is dat u bewuster wordt over uw pensioen? Waar zal ik eens verder gaan. U heeft waarschijnlijk nu wel door dat ik hier uren over kan praten…

Nou hierbij dan mijn volgende kreet:

Door de technologische ontwikkelingen is de balans tussen adviseur, aanbieder en klant verdwenen. Wat is er veranderd?  Kortgezegd:

U als pensioengerechtigde krijgt netto minder, de adviseur krijgt een lagere beloning, de aanbieder/uitvoerder krijgt meer

Met de nadruk op ‘krijgt’ in plaats van ‘verdient’.

Door het provisieverbod is de lijn tussen aanbieder en adviseur verbroken. Het doel van het verbod was om ‘gekleurd advies’ aan banden te leggen. Uw belangen worden nu behartigd door de productaanbieder die een tegengesteld belang heeft bij uw uitkerende pensioenproduct. Dat is geen hogere wiskunde. Hoe minder de pensioenaanbieder uit hoeft te keren, hoe meer zij er zelf aan over houden. Dat wil niet zeggen dat iedere uitvoerder hier misbruik van maakt, maar doordat de pensioenuitvoerder steeds minder belang heeft bij een goede adviseursrelatie, staat u er steeds meer alleen voor om ervoor te zorgen de de pensioenuitvoerder in uw belang handelt.

De wetgever meende uw belang te dienen door geldstromen tussen de aanbieder van het product en de adviseur van het product weg te snijden en daardoor ‘perverse beloningsprikkels’ van corrupte adviseurs uit te bannen.

Hoewel de gedachte achter de maatregel begrijpelijk is en die enkele rotte appel uit het advieskanaal is weggesneden, is het uiteindelijke effect averechts. Het doel was namelijk om de passendheid van uw product te verhogen en u er financieel op vooruit te laten gaan. Dat is echter niet de realiteit van nu. Ik zie om me heen dat u in VERUIT in de meeste situaties voordeel had kunnen behalen door uw pensioenconstructie op een andere manier in te richten. Dit gaat om ongeveer 19 van de 20 situaties waarin een betere constructie mogelijk zou zijn geweest voor u als klant. Dit gaat om 3 op de 4 situaties waarin een SUBSTANTIEEL betere constructie mogelijk zou zijn geweest voor u als klant.

Het tegenovergestelde is dus bereikt, in het bijzonder voor pensioenproducten waar dit artikel over gaat. In plaats van beter advies wordt er nu vrijwel geen advies meer gegeven. Althans niet het soort advies waar u als klant iets aan heeft.

Om te begrijpen hoe dat komt moeten we eerst terug naar het oude model:

Een terugblik op ons ‘oude’ provisiestelsel

Voorheen maakten vrijwel alle verzekeraars gebruik van de adviseursnetwerken voor het werven van klanten. De adviseurs brachten klanten aan en ontvingen vervolgens een vergoeding van de verzekeraar (de afsluitprovisie). De hoogte van die provisie was afhankelijk van het soort product, de hoogte van uw inleg (premie of koopsom) en de looptijd van uw contract.

Natuurlijk gold dat hoe meer geld er in het laatje van de aanbieder kwam, hoe meer de adviseur eraan verdiende.

Die aanbrengsom, ook wel afsluitprovisie genoemd, werd in één keer aan de adviseur uitgekeerd. Deze provisie werd niet alleen uitgekeerd voor het aanbrengen van de klant, maar diende ook als vergoeding voor het werk van de adviseur om u als klant te adviseren.

Om uw belang te dienen was het belangrijk dat een adviseur zich in uw situatie verdiepte en producten van een groot aantal aanbieders vergeleek. De meeste adviseurs deden dit ook, maar een kleine groep adviseurs liet zich meer leiden door de percentages die verschillende aanbieders vergoedden, of lapten het aan hun laars om überhaupt advies te geven. Een enkele adviseur maakte zich zelfs schuldig aan beiden.

Zat er dan geen ‘failswitch’ in dit systeem? Die was er wel in de vorm van een terugboektermijn (verdientermijn) van die afsluitprovisie, maar dit systeem werkte ontzettend traag en daarbij kon het jaren duren voordat duidelijk was over hoe goed of hoe slecht een advies nou daadwerkelijk was. Verder ontstonden er mini Ponzi systemen, waarbij niet-integere adviseurs steeds meer en steeds slechtere producten afsloten, totdat in een klap het hele systeem in elkaar stortte, zoals we al zagen na het instorten van de beurs in combinatie met de woekerpolis affaire.

Goede oplossing dan toch om vergoeding van de adviseur vanuit de aanbieder te verbieden en te verplichten dat er beloningsafspraken tussen adviseur en klant rechtstreeks moeten worden gemaakt? Tenzij…

De praktische gevolgen van de afschaffing van het provisiestelsel

U was deze vorm van beloning niet gewend. Transparantie in tarieven zorgden ervoor dat u opeens het prijskaartje van advies te zien kreeg. Logisch dat u daar van schrok en vooral ook omdat u opeens uw advies zelf ook moest betalen.

Voorheen kon u de adviesvergoeding vanuit uw kapitaal of premie financieren, nu moest u opeens die kosten apart betalen.

Wat gebeurt er als je opeens E 250,- moet betalen om naar de dokter te gaan?

Of wat zou er gebeuren als de leerplicht wordt afgeschaft en ouders opeens € 5.000 moeten betalen om hun kind naar de basisschool te sturen?

Precies, mensen zouden niet meer naar de dokter gaan, of in ieder geval veel minder.

Mensen zouden in het slechtste geval hun kinderen niet meer naar school kunnen laten gaan, of zouden in de problemen komen, oftewel een grote groep mensen zou dit niet meer kunnen betalen.

Dit is exact waar het provisieverbod voor heeft gezorgd en het irionische was, dat de hoofdreden waarom het provisiestelsel in de eerste plaats was afgeschat, is geweest om ervoor te zorgen dat u beter advies zou krijgen en dat u meer van uw pensioenkapitaal overhoudt.

Ik twijfel er niet aan dat het wel de intentie was, dat de gewone Nederlander die advies het hardste nodig heeft, daar ook nog steeds gebruik van kan maken. Het moge duidelijk zijn dat een grote groep Nederlanders dit tegenwoordig echter niet meer kan. U had dus meer gehad als de wetgever het gehouden had bij de invoer van transparantie van tarieven en een maximum tarief had gesteld aan wat er voor advies gerekend mag worden. Waar u geen baat bij heeft gehad is aan de aanpassing van de manier hoe het advies betaald wordt.

Nu is er technologie – dus advies moet ik ni

Zonder technologische veranderingen zou dit alles nog goed uit kunnen hebben gepakt. Voor de opkomst van het hedendaagse internet had de aanbieder de klassieke ‘assurantietussenpersoon’ namelijk keihard nodig. Met de komst van het internet en de massale data collectie van commerciële partijen is die afhankelijkheid totaal veranderd. Aanbieders verdienen nu veel meer door hun producten rechtstreeks, dus zonder tussenkomst van adviseurs aan u te verkopen. Wat u kunt zien is dat de partijen zonder ‘maatschappelijk geweten’ van deze situatie misbruik zijn gaan maken.

Nogmaals, niet ieder pensioenfonds en niet iedere verzekeraar doet dit ook, maar het logische gevolg is geweest…

Advies blijft product gericht, terwijl de verschillen tussen producten van aanbieders steeds kleiner worden. De echte meerwaarde voor u qua advies, zit in advies met betrekking tot fiscale aspecten en tevens daardoor in het advies over de uitkeringsconstructie. Daarvoor is verdieping nodig in uw situatie en daar zijn aanbieders niet op gericht. Concreet gezegd: “Daar willen ze zich ook niet op inrichten”.

In het geval naar een adviseur wordt doorverwezen, bestaat immers de kans dat u als klant een andere aanbieder kiest (volgens de Wet Financieel Toezicht ‘WFT’ dienen er in een adviestraject 3 aanbieders te worden vergeleken), waardoor u als klant door aanbieders dus zoveel mogelijk de richting op wordt gestuurd van ‘Execution Only’ (afsluiten zonder advies). Een grote partij die ik dit jaar sprak, gaf het in nog duidelijkere bewoordingen aan. “Voor klantgericht advies is geen positief verdienmodel meer mogelijk voor ons, daar zijn wij dus uiteindelijk mee gestopt”.

Waar wil ik nou eigenlijk naar toe. Advies is toch je reinste onzin. Ik zeg net zelf dat verschil tussen producten ontzettend klein geworden is…

Laat ik daar nou het volgende antwoord op geven: “De meeste particulieren kiezen tegenwoordig niet meer voor advies en laten daardoor letterlijk duizenden euro’s liggen”.

Deze ontwikkeling zet voort, omdat klachten achterwege blijven…maar waarom zijn er dan geen klachten?
The greatest evil is ignorance.

Het erge is dat in de realiteit, u er nooit erachter zult komen dat u een veel gunstigere pensioenconstructie af had kunnen sluiten. In de realiteit komt u er nooit achter dat u duizenden tot tienduizenden euro’s meer had kunnen krijgen wanneer u zich had laten adviseren over u pensioen. Ik begrijp dat ik mezelf niet populair maak met de uitspraak dat u als klant pensioenadvies nodig heeft. Maar dat neemt niet weg dat het wel zo is en dat er een hoop partijen voordeel bij hebben wanneer u dit advies NIET inwint inclusief (onze o…).  Wie maakt zich nou druk hoeveel belasting u over uw pensioen betaalt…

Benieuwd waarom u beter wel pensioenadvies in kunt winnen?

Doe mee aan onze gratis quiz!

quiz letters

Je wordt niet rijk van particulier pensioenadvies

Door het provisieverbod zijn veel ervaren adviseurs gestopt met het aanbieden van individueel pensioenadvies. Veel van hen zijn zich op collectieve pensioenproducten gaan richten via werkgevers, of richten zich nu op de advisering van hypotheken. Hiervoor zijn de meeste mensen wel bereid om te betalen. Dat is ook een stuk duidelijker.

Het is ook niet zo lastig te begrijpen dat de aankoop van uw huis een belangrijke beslissing is en het gevolg is dat u dus sneller bereid zal zijn om daarvoor te betalen. De meerwaarde van pensioenadvies is veel lastiger te zien, terwijl de financiële belangen echter net zo groot zijn.

Hieronder mijn verlanglijstje – Hetgeen wat ik wil bereiken

  • Kwalitatief beter advies voor particulieren en maatschappelijk bereikbaar advies voor mensen die het niet al te breed hebben en een adviseur niet kunnen betalen.
  • Verbod op ‘execution only’ trajecten in bepaalde klantsituaties. Dat houdt in verplicht pensioenadvies voor bepaalde groepen, wat tevens kosteloos wordt aangeboden aan de meest kwetsbare groepen klanten met een inkomen ruim onder modaal.
  • Juridisch onderscheid tussen productaanbieder en productadviseur.
  • Aftrekbaarheid van uw adviesnota die verband houdt met particuliere pensioenadvieskosten.
Een hoop doelen die ik dus heb, maar waarbij alle wegen ernaartoe starten met het vergroten van:
UW pensioenbewustheid.

 

Jeroen Kanis

 

Ps. Wilt u meer weten over mijn kijk op diverse financiële zaken? Het komende jaar zal ik een hoop onderwerpen die naar mijn idee niet goed gaan in onze maatschappij, onder uw aandacht gaan brengen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Fill out this field
Fill out this field
Geef een geldig e-mailadres op.
Je moet de voorwaarden accepteren voordat je het bericht kunt verzenden

Menu